Gminny Program Profilaktyki
i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
na  2005 rok

Wstęp

         Zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz. U. z 2002r. Nr 147, poz. 1231 z późn. zm.) prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych należy do zadań własnych gminy. Realizacja tych zadań określona jest w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, uchwalanym corocznie przez radę gminy.
         Ustawa w sposób jednoznaczny określa, iż środki uzyskiwane  przez gminę  z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nie mogą być wykorzystywane na żadne inne cele niż te, które zostały określone w gminnych programach profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
         Program zakłada komplementarność działań podejmowanych w zakresie edukacji, profilaktyki i terapii problemów uzależnień.
         Całokształtem działań objętych Gminnym Programem Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych koordynuje Ośrodek Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Pile.

I.	KIERUNKI DZIAŁAŃ GMINNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PILE

         Na terenie miasta funkcjonuje szereg podmiotów administracji  samorządowej i rządowej oraz organizacji pozarządowych, które w ramach swych zadań statutowych podejmują działania z zakresu edukacji, profilaktyki i terapii uzależnień.
W Gminnym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zakłada się wykorzystanie wiedzy teoretycznej i praktycznej osób reprezentujących wymienione jednostki poprzez uczestnictwo w realizacji zadań zawartych w Gminnym Programie.
Wytycza się kierunki działań Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Pile, wskazując zadania priorytetowe na rok 2005 i lata następne.

1.	Ograniczenie dostępności alkoholu poprzez kreowanie lokalnej polityki dostępności do alkoholu. Sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
2.	Podejmowanie działań profilaktycznych i edukacyjnych poprzez realizację programów edukacyjnych w szkołach, świetlicach i placówkach opiekuńczo- wychowawczych.
3.	Wypracowanie skutecznych form oddziaływań prawnych i społecznych w stosunku do osób nadużywających alkoholu, stosujących przemoc w rodzinie, łamiących normy prawa oraz ogólnie przyjęte normy społeczne.

4.	Wspieranie oraz realizacja zadań wynikających ze zmiany ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zawartych w ustawie z dnia 13 czerwca 2003r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U. Nr 122, poz. 1143)
5.	Zwiększanie dostępności do korzystania z terapii, dla osób uzależnionych od alkoholu oraz członków ich rodzin, poprzez korzystanie z usług:
-	OPiRPA
-	Ruchu AA
6.	Zintegrowanie wspólnych działań OPiRPA z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej  oraz innymi miejskimi jednostkami.
7.	Realizacja szkoleń dla przedstawicieli wybranych grup społecznych i zawodowych, stykających się z problemami uzależnień oraz przemocy domowej w zakresie rozpoznawania i rozwiązywania tych problemów.
8.	Współpraca z organizacjami pozarządowymi i środowiskami wzajemnej pomocy, realizującymi programy profilaktyczne i naprawcze, dotyczące rozwiązywania problemów uzależnień.
9.	Rozwijanie profilaktyki rodzinnej- uczenie rodziców umiejętności wspierania abstynencji dzieci oraz udzielania profesjonalnej pomocy rodzicom (których dzieci upijają się, zażywają środki psychoaktywne).

II.	ZADANIA SZCZEGÓŁOWE W ZAKRESIE ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2005

EDUKACJA

1.	Kontynuacja organizowanych w ramach OPiRPA szkoleń i zajęć warsztatowych z zakresu metod wczesnego rozpoznawania i wczesnej interwencji dla:
a)	policjantów
b)	kuratorów sądowych
c)	pracowników socjalnych
d)	nauczycieli i pedagogów szkolnych
e)	osób realizujących programy profilaktyczne
f)	wybranych grup pracowników służby zdrowia
g)	członków Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
h)	rodziców
         w celu podnoszenia kwalifikacji w dziedzinie profilaktyki i rozwiązywania
         problemów alkoholowych, rozpoznawania i przeciwdziałania zjawiskom
         przemocy w rodzinie          
         Dla w/w grup kontynuowane będą następujące szkolenia:
a)	przeciwdziałanie przemocy w rodzinie
b)	przemoc seksualna- podstawowe informacje, warsztaty specjalistyczne
c)	uzależnienie i współuzależnienie- podstawy diagnozy
2.	Przy współpracy wielu podmiotów, promocja i wdrażanie kompleksowych, nowatorskich rozwiązań związanych z problemami społecznymi
a)	stworzenie systemu szkoleń dotyczących reintegracji społecznej, dla profesjonalistów pracujących z osobami ujętymi w katalogu środowisk szczególnie narażonych na wykluczenie społeczne w celu wyuczenia kształcenia umiejętności pozwalających na pełnienie ról społecznych oraz osiąganie pozycji społecznych dostępnych osobom nie podlegającym wykluczeniu społecznemu
b)	profilaktyka i usuwanie skutków pojawiającego się wypalenia zawodowego u przedstawicieli służb współpracujących z OPiRPA, prowadzenie konsultacji indywidualnych
3.	W ramach OPiRPA kontynuowanie działań związanych z prowadzeniem w szkołach programów edukacyjnych i profilaktycznych oraz zajęć warsztatowych w zakresie problemów uzależnień i przemocy w rodzinie
4.	Finansowanie, pomoc programowa, metodyczna i współpraca z mediami w prowadzeniu działań informacyjnych i edukacyjnych ukierunkowanych na:
a)	ogół mieszkańców
b)	grupy zwiększonego ryzyka
c)	osoby dotknięte chorobą alkoholową
d)	osoby dotknięte uzależnieniem krzyżowym
e)	ofiary przemocy domowej 
5.	Współpraca  z policją w ramach “Niebieskiej karty”.
6.	Upowszechnianie materiałów informacyjnych z zakresu problemów alkoholowych.

PROFILAKTYKA

1.	Udzielanie pomocy programowej i metodycznej przy tworzeniu grup samopomocowych dla osób uzależnionych od alkoholu i ich rodzin.
2.	W miarę posiadanych środków promowanie grup samopomocowych nakierowanych w szczególności na odbudowanie oraz podtrzymywanie wzajemnej więzi wspierającej działania na rzecz integracji społecznej oraz zawodowej swych członków.
3.	Kontynuowanie współpracy programowej i metodycznej z organizacjami pozarządowymi, w szczególności z grupami trzeźwościowymi oraz innymi podmiotami działającymi na rzecz pomocy osobom podlegającym wykluczeniu społecznemu.
4.	Udzielanie pomocy finansowej, programowej i metodycznej przy organizowaniu zajęć pozalekcyjnych oraz innych alternatywnych form spędzania czasu wolnego z wykorzystaniem różnorodnych oddziaływań o charakterze sportowym, kulturalnym, a także działań na rzecz dożywiania, w połączeniu z oddziaływaniami o charakterze psychologiczno- pedagogicznym oraz edukacyjnym dla dzieci i młodzieży z rodzin dotkniętych patologia społeczną. 
5.	Promowanie zdrowego stylu życia bez nałogów, poprzez organizację wraz z policją Miejskiej Kampanii przeciwko uzależnieniom alkoholowym, narkotykom oraz przemocy.

TERAPIA

1.	Działania w zakresie kompleksowej pomocy osobom uzależnionym i ich rodzinom, prowadzące do samodzielnego funkcjonowania                              w społeczeństwie poprzez:
a)	program terapii uzależnienia od alkoholu,
b)	program terapii osób współuzależnionych,
c)	program terapii ofiar przemocy domowej,
d)	wspieranie działania Punktów Konsultacyjnych w zakresie udzielania informacji dotyczących możliwości pomocy psychologicznej, prawnej i socjalnej osobom uzależnionym                   (alkohol, narkotyki, leki, sterydy) i dotkniętych przemocą domową (ofiary, sprawcy, świadkowie),
e)	prowadzenie grup edukacyjnych dla ofiar przemocy oraz grup psychoedukacyjnych dla osób współuzależnionych

III.	EDUKACJA I PROFILAKTYKA W ZAKRESIE PROBLEMÓW NARKOTYKOWYCH

         Mając na uwadze rozmiar problemu narkomanii, z którym boryka się młodzież, konieczne stają się działania profilaktyczne skierowane nie tylko do młodych ludzi, ale również do rodziców oraz grup zawodowych pracujących z młodzieżą.

1.	Prowadzenie działań profilaktyczno- edukacyjnych skierowanych do młodzieży szkolnej, a w szczególności do tak zwanych grup podwyższonego ryzyka
Celem tych działań jest:
f)	uświadomienie zagrożeń zdrowotnych i społecznych wynikających z zażywania środków psychoaktywnych
g)	kształtowanie umiejętności intrapersonalnych
h)	kształtowanie umiejętności interpersonalnych (trening zachowań asertywnych)
i)	kreowanie oraz modelowanie zachowań pożądanych (autorytet, liderzy młodzieżowi)
j)	dostarczanie informacji dotyczących miejsc i placówek oferujących pomoc osobom uzależnionym od środków psychoaktywnych
k)	rozwijanie alternatywnych form działań i zachowań
2.	Prowadzenie działań edukacyjno- profilaktycznych za pomocą następujących metod:
a)	seminaria szkoleniowe
b)	zajęcia warsztatowe
c)	systematyczne kampanie na rzecz zapobiegania narkomanii
d)	poradnictwo zespołowe i indywidualne
e)	zaangażowanie mediów lokalnych ukierunkowane na podwyższanie świadomości społecznej dotyczącej problemu narkomanii
f)	współpraca z instytucjami zajmującymi się przeciwdziałaniem problemowi narkomanii
3.	Podnoszenie kwalifikacji w zakresie rozwiązywania problemów narkotykowych, poprzez organizowanie szkoleń dla:
a)	rodziców
b)	pedagogów
c)	pracowników socjalnych
d)	kuratorów społecznych
e)	pracowników MARKOT- u, MONAR- u
f)	policji 

         Wyżej wymienione szkolenia dostarczają informacji dotyczących:
-	sposobu oddziaływań środków psychoaktywnych
-	mechanizmów ich działania
-	konsekwencji zdrowotnych i społecznych
-	kształtowania postaw pro zdrowotnych
-	umiejętności udzielania wszechstronnej, profesjonalnej pomocy osobom uzależnionym
-	nabycia umiejętności postępowania z osobami dotkniętymi problemem narkomanii
-	nabycia umiejętności w zakresie wczesnego rozpoznawania problemów spowodowanych zażywaniem substancji psychoaktywnych

IV.	MIEJSKA KOMISJA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH

1.	Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych: 
a)	pełni funkcję doradczą i opiniującą przy konstruowaniu i realizacji Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
b)	opiniuje akty prawa miejscowego dotyczące problematyki alkoholowej w mieście 
c)	opiniuje wnioski o zezwolenia na sprzedaż alkoholu pod względem zgodności lokalizacji punktu sprzedaży napojów alkoholowych z zasadami wynikającymi z uchwały Rady Miasta Piły
d)	podejmuje działania zmierzające do poddaniu się leczeniu odwykowemu osób uzależnionych od alkoholu, poprzez Zespół Zadaniowy ds. profilaktyki i lecznictwa odwykowego, będący wyspecjalizowaną częścią Komisji

2.	Wynagrodzenia członków Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych:
Członkowie zespołu ds. leczenia odwykowego MKRPA w Pile za każde posiedzenie otrzymują wynagrodzenie w wysokości 10% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego od 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym wynagrodzenie jest naliczane.

V.	REALIZATORZY PROGRAMU

1.	Ośrodek Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
2.	Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
3.	Inne podmioty, którym powierzane są zadania miejskiego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.

Harmonogram działań planowanych do realizacji w ramach programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych przedstawiamy w załączniku.